భారత్ అంతరిక్ష రంగంలో మరో చారిత్రక ఘట్టానికి సిద్ధమవుతోంది. హైదరాబాద్కు చెందిన స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ అభివృద్ధి చేసిన 'విక్రమ్-1' రాకెట్ జూలై 18న శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ నుంచి ప్రయోగానికి సిద్ధమవుతోంది. భారత ప్రైవేట్ రంగం పూర్తిస్థాయిలో అభివృద్ధి చేసిన తొలి ఆర్బిటల్ రాకెట్గా ఇది ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందుతోంది.
భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమ పితామహుడు డాక్టర్ విక్రమ్ సారాభాయి గౌరవార్థం ఈ రాకెట్కు 'విక్రమ్-1' అనే పేరు పెట్టారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం అంతరిక్ష రంగంలో ప్రైవేట్ సంస్థలకు అవకాశాలు కల్పించిన తర్వాత, భారత స్టార్టప్లు ప్రపంచ స్థాయి సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాయనే దానికి ఈ ప్రయోగం మరో నిదర్శనంగా నిలవనుంది.
ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే, స్వదేశీ సాంకేతికతతో రూపొందించిన ప్రైవేట్ ఆర్బిటల్ లాంచ్ వెహికల్ ద్వారా ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టగల సామర్థ్యాన్ని భారత్ ప్రపంచానికి చాటే అవకాశం ఉంది. ఇది దేశీయ అంతరిక్ష పరిశ్రమపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మరింత విశ్వాసాన్ని పెంచే అవకాశముంది.
విక్రమ్-1ను చిన్న ఉపగ్రహాల ప్రయోగాలకు అనుకూలంగా రూపొందించారు. కమ్యూనికేషన్, భూసర్వే, శాస్త్రీయ పరిశోధనలు, వాతావరణ అధ్యయనం వంటి అనేక రంగాలకు అవసరమైన ఉపగ్రహాలను తక్కువ ఖర్చుతో కక్ష్యలోకి పంపే లక్ష్యంతో ఈ రాకెట్ను అభివృద్ధి చేశారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా చిన్న ఉపగ్రహాల ప్రయోగాలకు పెరుగుతున్న డిమాండ్ను దృష్టిలో ఉంచుకుని స్కైరూట్ ఈ ప్రాజెక్ట్ను రూపొందించింది.
ఈ ప్రయోగం భారత స్పేస్-టెక్ స్టార్టప్లకు కూడా కొత్త ఉత్సాహాన్ని ఇవ్వనుంది. ఇప్పటికే అనేక ప్రైవేట్ సంస్థలు రాకెట్ సాంకేతికత, ఉపగ్రహ వ్యవస్థలు, అంతరిక్ష సేవల అభివృద్ధిలో ముందుకు వస్తున్నాయి. విక్రమ్-1 విజయం సాధిస్తే, దేశంలో మరిన్ని పెట్టుబడులు, కొత్త పరిశోధనలు, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలకు మార్గం సుగమం కావచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
భారత అంతరిక్ష రంగంలో ప్రభుత్వ సంస్థలు, ప్రైవేట్ కంపెనీలు కలిసి ముందుకు సాగుతున్న కొత్త దశకు ఈ ప్రయోగం ప్రతీకగా నిలుస్తోంది. దేశీయ ఆవిష్కరణలకు ప్రపంచ గుర్తింపు తీసుకురావడమే కాకుండా, అంతరిక్ష రంగంలో భారత్ను మరింత బలమైన వాణిజ్య కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దే దిశగా విక్రమ్-1 మరో కీలక అడుగుగా భావిస్తున్నారు.
జూలై 18న జరగనున్న ఈ ప్రయోగంపై దేశవ్యాప్తంగా శాస్త్రవేత్తలు, విద్యార్థులు, అంతరిక్ష రంగ నిపుణులు, సాంకేతికాభిమానులు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు. ఈ మిషన్ విజయవంతమైతే, అది కేవలం స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ విజయమే కాకుండా, భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష రంగానికి కొత్త యుగానికి నాంది పలికిన ఘట్టంగా చరిత్రలో నిలిచిపోతుంది.
