ఇటీవల వాతావరణ మార్పులపై చర్చ జరుగుతున్న ప్రతిసారి వినిపించే పదాల్లో "ఎల్నినో (El Niño)" ఒకటి. సాధారణ ప్రజలకు ఇది కేవలం వాతావరణానికి సంబంధించిన పదంలా అనిపించినా, దీని ప్రభావం వ్యవసాయం, వర్షపాతం, నీటి వనరులు, ఆహార ఉత్పత్తి, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా పడే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఎల్నినోపై వాతావరణ నిపుణులు ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెడుతున్నారు.
ఎల్నినో అనేది పసిఫిక్ మహాసముద్రం మధ్య మరియు తూర్పు భాగాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణ స్థాయి కంటే ఎక్కువగా పెరగడం వల్ల ఏర్పడే వాతావరణ పరిస్థితి. ఈ మార్పు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గాలుల దిశ, మేఘాల ఏర్పాటులో మార్పులు తీసుకువస్తుంది. దాని ప్రభావం అనేక దేశాల్లో వర్షపాతం నమూనాలను మార్చే అవకాశం ఉంటుంది.
భారత్లో ఎల్నినో ప్రభావం ప్రధానంగా నైరుతి రుతుపవనాలపై కనిపించవచ్చు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉండటంతో వ్యవసాయ రంగం ఆందోళన చెందుతోంది. ముఖ్యంగా వర్షాధార పంటలపై ఆధారపడే రైతులకు ఇది పెద్ద సవాలుగా మారే అవకాశం ఉంది.
వర్షాలు తగ్గితే పంటలకు అవసరమైన నీరు అందక దిగుబడి తగ్గే ప్రమాదం ఉంటుంది. చెరువులు, జలాశయాలు, భూగర్భ జలాలపై కూడా ప్రభావం పడవచ్చు. దీనివల్ల సాగు ఖర్చులు పెరగడం, పంట నష్టాలు ఎదురయ్యే పరిస్థితులు ఏర్పడవచ్చని రైతులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
అయితే ఎల్నినో అంటే తప్పనిసరిగా కరువు వస్తుందనే అర్థం కాదు. వాతావరణంపై అనేక ఇతర అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి. కొన్ని సంవత్సరాల్లో ఎల్నినో ఉన్నప్పటికీ సాధారణ వర్షాలు నమోదైన సందర్భాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల ప్రతి పరిస్థితిని విడిగా విశ్లేషించి వాతావరణ శాఖ అంచనాలు విడుదల చేస్తుంది.
వ్యవసాయ నిపుణులు రైతులు వాతావరణ సూచనలను ఎప్పటికప్పుడు గమనించాలని సూచిస్తున్నారు. నీటి వినియోగాన్ని సమర్థంగా నిర్వహించడం, తక్కువ నీటితో సాగు చేసే పంటలను ఎంపిక చేసుకోవడం, ప్రభుత్వ వ్యవసాయ సలహాలను పాటించడం ద్వారా నష్టాలను కొంతవరకు తగ్గించుకోవచ్చని వారు చెబుతున్నారు.
ప్రస్తుతం వాతావరణ పరిస్థితులను శాస్త్రవేత్తలు నిరంతరం పరిశీలిస్తున్నారు. రాబోయే నెలల్లో వర్షాల పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందనేది తాజా వాతావరణ అంచనాల ఆధారంగా స్పష్టమవుతుంది. అందువల్ల ప్రజలు, ముఖ్యంగా రైతులు అధికారిక సమాచారం ఆధారంగానే నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
