ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) తాజాగా గాలి కాలుష్యంపై కీలక హెచ్చరిక చేసింది. ఎక్కువకాలం కాలుష్యంతో కూడిన గాలిని పీల్చడం వల్ల డిమెన్షియా (జ్ఞాపకశక్తి క్షీణత) వచ్చే ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం ఉందని పేర్కొంది. ఈ హెచ్చరికతో గాలి నాణ్యత కేవలం ఊపిరితిత్తులకే కాకుండా మెదడు ఆరోగ్యానికీ ఎంత ముఖ్యమో మరోసారి స్పష్టమైంది.
డిమెన్షియా అనేది జ్ఞాపకశక్తి, ఆలోచనా సామర్థ్యం, రోజువారీ పనులను నిర్వహించే సామర్థ్యాన్ని క్రమంగా తగ్గించే ఆరోగ్య సమస్య. వయస్సు పెరగడం ప్రధాన కారణంగా భావించినప్పటికీ, పర్యావరణ పరిస్థితులు కూడా ఈ సమస్యకు కారణమయ్యే అవకాశాలు ఉన్నాయని తాజా పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.
వాహనాల నుంచి వెలువడే పొగ, పరిశ్రమల ఉద్గారాలు, ఇంధనాల దహనం వల్ల గాలిలో కలిసే సూక్ష్మ కాలుష్య కణాలు శ్వాస ద్వారా శరీరంలోకి చేరి రక్తప్రసరణపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. దీర్ఘకాలం అలాంటి కాలుష్యానికి గురైతే మెదడులో వాపు, రక్తనాళాల పనితీరులో మార్పులు ఏర్పడి జ్ఞాపకశక్తిపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.
ఇప్పటి వరకు గాలి కాలుష్యాన్ని ప్రధానంగా శ్వాసకోశ, గుండె సంబంధిత వ్యాధులతో అనుసంధానించినప్పటికీ, ఇప్పుడు మెదడు ఆరోగ్యంపైనా దీని ప్రభావం ఉండవచ్చని WHO స్పష్టం చేసింది. వేగంగా పెరుగుతున్న పట్టణీకరణ నేపథ్యంలో స్వచ్ఛమైన గాలి అందుబాటులో ఉండటం ప్రజారోగ్యానికి అత్యంత కీలకమని సంస్థ పేర్కొంది.
కాలుష్యాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వాలు, పరిశ్రమలు, ప్రజలు కలిసి పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. పరిశుభ్రమైన ఇంధన వినియోగం, పచ్చదనం పెంపు, వాహనాల కాలుష్య నియంత్రణ, కఠిన ఉద్గార ప్రమాణాల అమలు వంటి చర్యలు గాలి నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
వ్యక్తిగతంగా కూడా కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవచ్చు. కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్న రోజుల్లో అవసరం లేకుండా బయట ఎక్కువసేపు ఉండకపోవడం, అవసరమైతే మాస్క్ ధరించడం, ఇంట్లో స్వచ్ఛమైన గాలి ప్రసరణ ఉండేలా చూసుకోవడం, స్థానిక గాలి నాణ్యత వివరాలను గమనించడం వంటి అలవాట్లు ఉపయోగపడతాయి.
డిమెన్షియాను పూర్తిగా నివారించడం సాధ్యం కాకపోయినా, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం, రక్తపోటు నియంత్రణ, మెదడును చురుకుగా ఉంచే కార్యకలాపాలు, అలాగే కాలుష్యానికి తక్కువగా గురయ్యే జీవనశైలి పాటించడం ద్వారా ప్రమాదాన్ని కొంతవరకు తగ్గించవచ్చని వైద్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
WHO తాజా హెచ్చరిక మరో విషయాన్ని గుర్తు చేస్తోంది—స్వచ్ఛమైన గాలి అనేది కేవలం ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యానికే కాదు, మన మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటానికీ అత్యంత అవసరం.
